Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, bo z majątku dłużnika nie da się odzyskać nawet kosztów egzekucji? Dług nie znika — zmienia się tylko sposób, w jaki możesz go dalej dochodzić, a termin przedawnienia zaczyna biec od nowa.
To najczęstsze zakończenie egzekucji przeciwko dłużnikowi, który formalnie istnieje, ale nie ma z czego zapłacić: brak rachunków bankowych, brak ruchomości wartych zajęcia, wynagrodzenie poniżej kwoty wolnej od zajęcia. Komornik nie prowadzi wtedy postępowania w nieskończoność — umarza je z urzędu.
Jeśli w tle stała faktura zapłacona po terminie w transakcji B2B, przy okazji umorzenia warto sprawdzić, czy oprócz należności głównej i odsetek tytuł wykonawczy obejmował też rekompensatę 40, 70 lub 100 EUR z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych — bo ona przechodzi przez umorzenie na tych samych zasadach co reszta długu.
Kiedy komornik umarza egzekucję jako bezskuteczną?
Podstawą jest art. 824 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego: postępowanie umarza się z urzędu, „jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych”. W praktyce komornik dochodzi do takiego wniosku po sprawdzeniu typowych źródeł zaspokojenia — rachunków bankowych, wynagrodzenia za pracę, ruchomości, nieruchomości — i nie znalezieniu niczego, co pokryłoby choćby jego własne koszty.
To inna podstawa niż umorzenie z powodu bezczynności wierzyciela (art. 824 § 1 pkt 4 KPC), które następuje, gdy to wierzyciel przez sześć miesięcy nie podejmuje żadnej czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania. Różnica ma znaczenie praktyczne, bo obie podstawy bywają różnie oceniane pod kątem skutków dla przedawnienia — dlatego postanowienie komornika zawsze warto przeczytać dokładnie i sprawdzić, na który punkt art. 824 § 1 KPC się powołuje.
Czy umorzenie egzekucji oznacza utratę długu?
Nie. Zgodnie z art. 826 § 1 KPC umorzenie postępowania egzekucyjnego uchyla dokonane czynności egzekucyjne (zajęcia, zawiadomienia), ale nie pozbawia wierzyciela możności wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna. Nakaz zapłaty czy wyrok, na podstawie którego prowadzono egzekucję, pozostaje ważnym tytułem wykonawczym — nie trzeba niczego pozywać od nowa. Wystarczy złożyć kolejny wniosek egzekucyjny, gdy tylko u dłużnika pojawi się majątek nadający się do zajęcia.
Co się dzieje z terminem przedawnienia po umorzeniu egzekucji?
Złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji to czynność, która przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 KC). Zgodnie z art. 124 § 2 KC przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie egzekucyjne trwa — dopiero jego zakończenie (w tym umorzenie) otwiera nowy bieg terminu, zgodnie z art. 124 § 1 KC. Sąd Rejonowy w Białymstoku (sygn. II C 1143/25, wyrok z 24 września 2025 r.) wprost potwierdził, że umorzenie na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 KPC z powodu bezskuteczności egzekucji powoduje, że termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym rozpoczyna bieg na nowo od dnia umorzenia.
Długość tego terminu określa art. 125 § 1 KC: roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się co do zasady z upływem sześciu lat — to dotyczy należności głównej i rekompensaty 40/70/100 EUR jako świadczeń jednorazowych. Odsetki należne na przyszłość, jako świadczenie okresowe, przedawniają się z upływem trzech lat.
Przykład liczbowy. Nakaz zapłaty uprawomocnił się 10 stycznia 2023 r. Wierzyciel złożył wniosek o wszczęcie egzekucji 15 lutego 2023 r. — bieg przedawnienia zostaje przerwany i zawieszony na czas trwania postępowania. Komornik umarza egzekucję jako bezskuteczną 20 czerwca 2024 r. — od tego dnia terminy liczą się od nowa: dla należności głównej i rekompensaty upływają 20 czerwca 2030 r., dla odsetek żądanych na przyszłość — 20 czerwca 2027 r. Kolejny wniosek egzekucyjny złożony przed tymi datami znów przerywa bieg; brak jakiejkolwiek czynności do tego czasu kończy się przedawnieniem odpowiedniej części roszczenia.
Co zrobić, zanim złożysz kolejny wniosek egzekucyjny?
Składanie identycznego wniosku co kilka miesięcy „na wszelki wypadek” zwykle kończy się kolejnym umorzeniem i kolejną opłatą. Zanim wrócisz do komornika, warto ustalić, czy u dłużnika faktycznie coś się zmieniło:
- jeśli dłużnik unika ujawnienia majątku, można złożyć wniosek o wyjawienie majątku dłużnika;
- jeśli dłużnik wyzbył się majątku tuż przed egzekucją (np. przeniósł nieruchomość na osobę trzecią), w grę wchodzi skarga pauliańska;
- jeśli dłużnikiem jest spółka z o.o., a egzekucja przeciwko niej okazała się bezskuteczna, można sięgnąć po odpowiedzialność członków zarządu za jej długi na podstawie art. 299 KSH.
Ile kosztuje złożenie kolejnego wniosku egzekucyjnego?
To nowe postępowanie egzekucyjne — komornik nalicza opłatę egzekucyjną od podstaw, tak jak przy pierwszym wniosku, niezależnie od tego, że poprzednie postępowanie w tej samej sprawie zostało umorzone. Pełny podział stawek i sposób ich wyliczenia opisujemy w artykule o przebiegu i kosztach egzekucji komorniczej.
A co z rekompensatą 40, 70 lub 100 euro z art. 10?
Jeśli rekompensata i odsetki za opóźnienie w transakcji handlowej zostały już objęte tym samym tytułem wykonawczym co należność główna, umorzenie egzekucji jako bezskutecznej dotyczy ich dokładnie tak samo — nie wygasają i można ich dochodzić w kolejnym postępowaniu na zasadach opisanych wyżej. Jeżeli rekompensaty jeszcze nie naliczyłeś, sprawdź w kompletnym przewodniku po rekompensacie z art. 10, komu i w jakiej wysokości przysługuje, oraz ile realnie da się odzyskać od dłużnika ponad ryczałt 40/70/100 EUR.
Podsumowanie
Umorzenie egzekucji jako bezskutecznej to zamknięcie jednego postępowania, nie zamknięcie sprawy. Tytuł wykonawczy zostaje ważny, dług — łącznie z rekompensatą i odsetkami — nie wygasa, a termin przedawnienia biegnie od nowa od dnia umorzenia. Najważniejsze to nie przegapić tego terminu: pilnować kalendarza, monitorować majątek dłużnika i sięgać po wyjawienie majątku, skargę pauliańską lub odpowiedzialność zarządu, zanim złożysz kolejny wniosek egzekucyjny.
Masz faktury zapłacone po terminie? Sprawdzimy
bezpłatnie, ile możesz odzyskać — bez zobowiązań i bez opłat wstępnych.
Zamów bezpłatny audyt
należności.
Wolisz porozmawiać? ☎ +48 603 934
996 ·
✉ kontakt@rekompensa.pl
Zobacz też:
kalkulator
odsetek za opóźnienie ·
co musi
zawierać wezwanie do zapłaty ·
kompletny
przewodnik po rekompensacie